monida
វិចិត្រ
រំលូតកូន
បើនិយាយពីការរំលូតកូន គឺមិនមានមាត្រាណាមួយនៅក្នុងច្បាប់បានចែងថាជាការខុសច្បាប់ នោះទេនៅប្រទេសកម្ពុជា។ ជាការពិតណាស់ អ្វីដែលច្បាប់មិនបានចែងគឺមានន័យថា ពលរដ្ឋអាចធ្វើបានគឺគ្មានច្បាប់ឬក៏នរណាមកដាក់ទោសអូសដំណើរនោះ ឡើយ។
តែបើនិយាយពីធម៌ព្រះវិញ ព្រះពុទ្ធលោកបានផ្ដល់ឱវាទថា កុំសម្លាប់ជីវិត ព្រោះវាជាអំពើបាប។ ចំណែកឯសាសនាដទៃទៀតក៏មិនខុសពីសាសនាព្រះពុទ្ធប៉ុន្មានដែរ។ ពួកអ្នកកាន់សាសនាកាតូលិក និងសាសនាគ្រឹស្តភាគច្រើនក៏បានចាត់ទុកថា ការរំលូតកូន ឬក៏ការទប់ស្កាត់មិនឲ្យមានកូននោះគឺជាការបំផ្លាញជីវិតមនុស្ស។ ពួកគេបានតវ៉ាថា អំពើបែបនេះត្រូវតែហាមឃាត់។ ពួកអ្នកទាំងនោះគិតថា ជីវិតមនុស្សគឺព្រះជាអ្នកប្រទាន ហេតុនេះ បើបំផ្លាញជីវិតមនុស្សគឺជាការប្រឆាំងនឹងព្រះដែលជាអំពើបាប ហើយព្រះមិនប្រទានពរឡើយ។
តាមធម្មតា ជីវិតគឺគិតចាប់តាំងពីពេលដែលទារកបានចាប់កំណើតនៅក្នុងផ្ទៃរបស់ មាតាតាំងពីវិនាទីដំបូងមកម្លេះ។ តាមការកត់ចំណាំ ដោយរួមទាំងជំនឿពីបុរាណកាលផងរបស់ពលរដ្ឋខ្មែរយើងខ្លះ នៅពេលដែលស្ត្រីជាម្ដាយ ជាម្ដាយមីង ជាភរិយា ជាបង ជាប្អូន ជាក្មួយ និងជាចៅក្តី មុនពេលមានគភ៌ ស្ត្រីដែលជាសាមីខ្លួន ហើយពេលខ្លះជាសាច់ញាតិរបស់គេដែរបានសុបិនឃើញមានអ្នកមកសុំចាប់ កំណើត។ ពេលខ្លះ ព្រលឹងដែលមកសុំចាប់កំណើតនោះគឺជាសាច់ញាតិរបស់ខ្លួនដែលបាន ចែកឋានកន្លងទៅ ហើយចង់មកចាប់ជាតិជាថ្មីជាមួយនឹងបងប្អូនឯងវិញ។
នោះគឺជារឿងអប្បិយជំនឿ តែឥឡូវគឺជាសម័យវិទ្យាសាស្ត្រ ជាសម័យបច្ចេកវិទ្យាព័ត៌មាន និងជាសម័យស៊ីវិល័យបែបទំនើប ដែលមនុស្សស្រីប្រុសមានសិទ្ធិចង់ធ្វើអ្វីក៏បានឲ្យតែគេចង់ បើទោះជាពេលខ្លះខុសនឹងមាត្រាច្បាប់ ឬក៏ជំនឿសាសនារបស់នគរក៏ដោយ គឺថាធ្វើយ៉ាងណាឲ្យតែបានរួចមួយគ្រាៗសិន ចាំពេលក្រោយចាំគិតបន្តទៀត។ ចំពោះរឿងរំលូតកូនវិញ យុវវ័យដែលចូលចិត្តរួមភេទមុនពេលមង្គលការ ដោយមិនបានប្រើស្រោមការពារ និងមាតាបិតាខ្លះនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះបានសម្រេចចិត្តរំលូតគភ៌ដែល ខ្លួនមិនទាន់ចង់បានកូន បើទោះជាដឹងថា វាអាចប៉ះពាល់ដល់សុខភាពដល់ស្ត្រីដែលជាអ្នកពរពោះក៏ដោយចុះ។
ជាងនេះទៅទៀត នារីវ័យក្មេងៗជាច្រើនទៀតបានយកកូនចេញលើសពីម្តង ដោយមិនបានពិគ្រោះយោបល់ជាមួយគ្រូពេទ្យជំនាញ ហើយពេលខ្លះទៀត គភ៌នៅក្នុងផ្ទៃដែលត្រូវយកចេញនោះគឺមានអាយុច្រើនខែទៅទៀត ដែលប្រកានេះអាចនាំឲ្យពួកគេប្រឈមនឹងគ្រោះថ្នាក់ដល់សុខភាពយ៉ាង ធ្ងន់ធ្ងរ ដោយពេលខ្លះបានកើតឡើងភ្លាមៗ ហើយពេលខ្លះទៀតក៏កើតឡើងក្នុងរយៈពេលមួយដ៏យូរ ឬក៏អាចមានបញ្ហានៅពេលដែលពួកគេសម្រេចចិត្តយកកូនជាផ្លូវការនោះ។ បើតាមគ្រូពេទ្យជំនាញខ្លះបានលើកឡើងថា ស្ត្រីខ្លះអាចប្រឈមនឹងការដែលគ្មានកូនអស់មួយជីវិត បន្ទាប់ពីគេរំលូតកូនជាលើកដំបូងមក។
មានពេលខ្លះទៀត ស្ត្រីដែលមានគភ៌ត្រូវបានបុរសជាដៃគូរួមភេទ ឬក៏ស្វាមីរបស់ខ្លួនបានបង្ខំឲ្យយកគភ៌ចេញ ដោយសារតែកត្តាសង្គមផង និងកត្តាសេដ្ឋកិច្ចផង។ ពេលខ្លះទៀត ភាគីស្រីខ្លួនឯង ពិសេសយុវវ័យដែលនៅលីវ នៅពេលដែលពួកគេមានគភ៌ ដោយសារតែការរួមភេទជាមួយសង្សារ ជាមួយដៃគូ ឬក៏ត្រូវបានគេចាប់រំលោភដោយប្រកាណាមួយនោះ ពួកគេមិនអាចទុកកូនទាំងនោះបានទេ គឺត្រូវតែរំលូតចោល ដើម្បីកុំឲ្យខ្មាសគេ កុំឲ្យខូចពូជ ឬក៏កុំឲ្យគេដៀល។ ចំណុចនេះបានធ្វើឲ្យស្ត្រីសម្រេចចិត្តទៅមន្ទីរពេទ្យ ពិសេសទៅគ្លីនិកឯកជនខ្លះដែលទីនោះគ្មានគ្រូពេទ្យ និងឆ្មបជំនាញច្បាស់លាស់ គ្មានឧបករណ៍គ្រប់គ្រាន់ និងប្រកបដោយបច្ចេកទេសអនាម័យ ដើម្បីយកគភ៌ចេញ។ ដោយសារតែខ្មាសគេផង ហើយគ្រូពេទ្យគ្មានជំនាញចង់បានលុយផង គភ៌ក៏ត្រូវបានរំលូត ហើយដំណើរការនេះក៏មិនបានរក្សាទុកជាឯកសារឡើយ។ រឿងដែលមិនគួរឲ្យជឿនោះគឺនៅពេលដែលស្ត្រីយកគភ៌ចេញរួចហើយ ហើយមានបញ្ហាសុខភាព គ្រូពេទ្យត្បាញអាយ ឬគ្រូពេទ្យហេងស៊យទាំងនោះពេលខ្លះមិនទទួលខុសត្រូវ។
សូម្បីតែក្រសួងសុខាភិបាលនាពេលថ្មីៗនេះក៏បានសម្ដែងការ ព្រួយបារម្ភពីការរំលូតកូននេះដែរ ដែលបញ្ហានេះនាំឲ្យមានអត្រាមរណៈមាតាកាន់តែខ្ពស់ ហើយបើតាមរបាយការណ៍របស់អង្គការសុខភាពពិភពលោកកាលពីប៉ុន្មានឆ្នាំ មុននេះក៏បានបញ្ជាក់ដែរថា កម្ពុជាមានអត្រាស្លាប់ដោយសារការរំលូតកូនគ្មានសុវត្ថិភាពខ្ពស់ បើប្រៀបធៀបទៅនឹងពិភពលោក។
នៅក្នុងពិធីមួយកាលពីថ្ងៃអាទិត្យទី ១៧ ឧសភាកន្លងទៅនេះដែលរៀបចំឡើងដោយសកលវិទ្យាល័យ Notre Dame ដែលជាសកលវិទ្យាល័យមួយនាំមុខគេខាងសាសនាកាតូលិកនៅអាមេរិក លោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា ប្រធានាធិបតីអាមេរិកបានបង្ហាញពីជំហររបស់លោកថា លោកគាំទ្រចំពោះសិទ្ធិនៃការរំលូតកូន ប៉ុន្តែថា ការដែលធ្វើបែបនេះគួរតែកើតមានដ៏កម្រ។ បើតាមទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មានអេភីរបស់អាមេរិកដែលបានរាយការណ៍នៅទី ១៧ ឧសភានោះថា គ្រាន់តែលោក អូបាម៉ា និយាយថាលោកគាំទ្រចំពោះសិទ្ធិនៃការរំលូតកូនចប់ភ្លាម អ្នកចូលរួមក្នុងពិធីបីនាក់បានស្រែកចំអកឲ្យលោក ខណៈដែលអ្នកចូលរួមជាងមួយមឹននាក់កំពុងស្ងប់ស្ងាត់ស្ដាប់លោក អូបាម៉ា ដែលម្នាក់ក្នុងចំណោមអ្នកទាំងបីបានស្រែកថា “ ឈប់សម្លាប់កូនៗយើងទៀតទៅ” ។
ចលនាគាំទ្រ និងចលនាប្រឆាំងការរំលូតកូនគឺមានគ្រប់ទីកន្លែងនៅក្នុងពិភពលោក គឺមិនមែនមានតែនៅអាមេរិកនោះទេ។ ចំណែកឯនៅកម្ពុជាវិញក៏មានអ្នកប្រឆាំងនឹងការរំលូតកូនដែរ។ ជាការពិត រឿងគាំទ្រ និងមិនគាំទ្រគឺជាល្បែងប្រជាធិបតេយ្យនៅក្នុងសង្គមសេរីពហុបក្ស។ រឿងសំខាន់គឺមិនមែនរឿងគាំទ្រ ឬក៏រឿង ប្រឆាំងនោះទេ។ បញ្ហាសំខាន់គឺត្រូវធ្វើឲ្យសុខភាពមាតា និងទារកបានល្អ ស្ត្រីមានផ្ទៃពោះទទួលបានសេវាពិនិត្យសុខភាពបានដោយងាយស្រួល និងប្រកបដោយគុណភាព។ ម្យ៉ាងទៀត ត្រូវផ្ដល់សិទ្ធិ និងឱកាសដល់បុគ្គលទាំងឡាយដែលចង់បាន ឬមិនចង់បានកូន។
ចុះនៅកម្ពុជារបស់យើងវិញ យ៉ាងម៉េចដែរ?
ទាក់ទិននឹងការរំលូតកូននេះ យើងពិតជាគាំទ្រលោក អូបាម៉ា ដែលលោកបានអំពាវនាវឲ្យអ្នកគាំទ្រដល់សិទ្ធិនៃការរំលូតកូន និងអ្នកប្រឆាំងសកម្មភាពនេះបានជួបពិភាក្សាគ្នា ដើម្បីធ្វើឲ្យចំនួនស្ត្រីដែលស្វែងរកការរំលូតកូន មានកាន់តែតិច ជួយកាត់បន្ថយការដែលមានផ្ទៃពោះដោយគ្មានបំណង បង្កលក្ខណៈងាយស្រួលក្នុងការយកកូនមកចិញ្ចឹមឲ្យបានកាន់តែច្រើន ហើយផ្ដល់ការថែទាំ និងការគាំទ្រដល់ស្ត្រីដែលពួកគេបានពរពោះតាំងពីដំបូងរហូតដល់ ទារកកើត។
បើតាមរបាយការណ៍ប្រជាសាស្ត្ររបស់ក្រសួងផែនការបានឲ្យដឹងថា កម្ពុជាមានចំនួនស្រ្តីច្រើនជាងបុរស គឺថា ក្នុងចំណោមអត្រាប្រជាជនប្រមាណ ១៤ លាននាក់ ស្ត្រីមានជាង ៥០ ភាគរយ។ ជាងនេះទៅទៀត យើងពិតជាទទួលស្គាល់ថា នៅក្នុងសង្គមកម្ពុជាយើងនេះ ស្ត្រីភាគច្រើនជាមេផ្ទះ ដោយពួកគេទទួលរ៉ាប់រងការងារច្រើនជំពូក ដូចដែលពាក្យចាស់លោកពោលថា “ ស្ត្រីវិលចង្ក្រានមិនជុំ” ឡើយ។ ពាក្យនេះបើគិតមួយភ្លែតគឺមនុស្សភាគច្រើនគិតថា ស្រ្តីមុជមិនជ្រៅទៅមិនឆ្ងាយ មិនអាចធ្វើការធំៗបានទេនៅក្នុងសង្គម គឺធ្វើការងារនៅក្នុងបន្ទប់ដាំស្លតែប៉ុណ្ណោះ។ នេះជាការគិតមួយជ្រុងដែលពុំបានវិភាគលើការងារយេនឌ័រឲ្យបាន ស៊ីជម្រៅ ប៉ុន្តែពាក្យនេះពិតជាមានន័យទូលំទូលាយបំផុត។ ពាក្យដែលថា “ វិលចង្ក្រានមិនជុំ” គឺមានន័យថា ការងារនៅក្នុងបន្ទប់ដាំស្លច្រើនណាស់ អស់មួយនៅសល់មួយ ធ្វើការងារនេះហើយនៅសល់ការងារនោះ គឺវិលវល់ពេញតែក្នុងបន្ទប់ដាំស្ល បើគ្មានអ្នកមកជួយទេគឺនាំឲ្យខាតប្រយោជន៍ទាំងអស់គ្នា។ ហេតុនេះ បុរសជាបងជាប្អូន ជាប្តី ។ល។ និង។ល។ល ត្រូវតែមកជួយគ្នា ដើម្បីបង្ហើយការងារទាំងនោះ និងបានពេលទៅបំពេញការងារផ្សេងទៀត ទាំងនៅក្នុងផ្ទះ ក៏ដូចជានៅក្នុងសង្គមដែរ។
នៅក្នុងសង្គមមួយមាននារីច្រើនជាងបុរស ហើយនារីៗមានបន្ទុកការងារដ៏ធំធេងទាំងនៅក្នុងសង្គមជាតិផង និងនៅក្នុងសង្គមគ្រួសារផង តើមានអ្វីកើតឡើងនៅពេលដែលនារីភាគច្រើនទទួលរងបញ្ហាសុខភាពនោះ? គ្រាន់តែលើកឧទាហរណ៍មួយតូចនៅក្នុងគ្រួសារក៏យើងអាចដឹងបានដែរ គឺថា បើស្ត្រីជាភរិយា ជាម្ដាយ ហើយជាមេផ្ទះមានបញ្ហាសុខភាពគឺពិតជាមានការលំបាក ហើយការអភិវឌ្ឍគ្រួសារអាចនឹងជួបបញ្ហាដែរ។ ចំណុចនេះគឺមិនខុសគ្នានៅក្នុងសង្គមជាតិទាំងមូលនោះទេ។ ដូចពាក្យបូរាណខ្មែរដែលបានលើកឡើងថា “ ស៊ូស្លាប់បា កុំឲ្យស្លាប់មេ…” និងពាក្យមួយឃ្លាដែលគេឯងដឹងគ្រប់ៗគ្នាថា “ ស្ត្រីជាមាតាពិភពលោក” ។ ចុះបើមាតាមានបញ្ហា តើពិភពលោកនឹងទៅជាយ៉ាងណា?
យើងពិតជាកោតសរសើរ និងលើកទឹកចិត្តដល់ក្រុមគ្រូពេទ្យជំនាញនៅថ្នាក់ក្រោមជាតិ ដែលកាលពីពេលថ្មីៗនេះបានជួបជុំពិភាក្សាគ្នាលើប្រធានមួយចំនួន ដោយក្នុងនោះមានការផ្ដោតលើច្បាប់ស្ដីពីការរំលូតកូន អំពីឧបសគ្គរបស់ស្ត្រីក្នុងការស្វែងរកសេវាកម្មរំលូតកូនប្រកបដោយសុវត្ថិភាព ហើយថាតើត្រូវធ្វើដូចម្ដេចដើម្បីឲ្យស្ត្រីក្រីក្រងាយរកបាន សេវាកម្មរំលូត។ ការពិភាក្សានេះពិតជាល្អបំផុត ហើយត្រូវតែជំរុញការងារនេះឲ្យទៅមុខបានកាន់តែឆាប់ ហើយឲ្យមានប្រសិទ្ធភាព ដើម្បីជួយដល់ស្ត្រីរបស់យើង។ នៅពេលដែលស្រ្តីមានសុខភាពល្អ នោះសង្គមគ្រួសារពិតជាមានសុខភាពល្អ មានការអភិវឌ្ឍ និងមានសុភមង្គល ហើយបើសង្គមគ្រួសារទទួលបានចំណុចទាំងនេះហើយ នោះសង្គមជាតិទាំងមូលក៏ទទួលបានដូចគ្នានឹងសង្គមគ្រួសារដែរ។
ហេតុនេះ ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងបញ្ហាខាងលើ ទាំងរាជរដ្ឋាភិបាលតាមរយៈក្រសួងសុខាភិបាល និងសង្គមស៊ីវិលដែលពាក់ព័ន្ធត្រូវតែបង្កើនការយកចិត្តទុកដាក់បន្ថែម ទៀតដល់សេវារំលូតកូន បង្កើនការយល់ដឹងដល់ស្ត្រីតាមសហគមន៍មូលដ្ឋាន និងលើកទឹកចិត្តឲ្យពលរដ្ឋនិយាយជាចំហតាមរយៈវេទិកា តាមរយៈយុទ្ធនាការនានានៅតាមទីសាធារណៈ និងតាមវិទ្យាល័យ និងសកលវិទ្យាល័យ ដើម្បីឲ្យពួកគេ ពិសេសយុវវ័យបានយល់ពីគ្រោះថ្នាក់ដល់សុខភាព និងដល់ជីវិត ដែលបណ្ដាលមកពីការឆាប់រួមភេទ និងការរំលូតកូន។ ការបណ្ដុះបណ្ដាលគ្រូពេទ្យ និងឆ្មបឲ្យមានជំនាញច្បាស់លាស់ និងមានក្រមសីលធម៌គួរឲ្យគោរពគឺជាការងារចាំបាច់ ហើយស្ថាប័នមានសមត្ថកិច្ចត្រូវដាក់ទោសទណ្ឌទៅតាមច្បាប់រដ្ឋដល់ បុគ្គលបម្រើសេវាសុខភាពដែលគ្មានជំនាញ គ្មានច្បាប់អនុញ្ញាតក្នុងការប្រកបសេវារំលូតកូន អសីលធម៌ចង់បានតែលុយ តែគ្មានការទទួលខុសត្រូវពីគ្រោះថ្នាក់ដល់ជីវិតមនុស្សនោះ។
ទន្ទឹមនឹងនេះ ស្រីខ្លួនឯងត្រូវស្វះស្វែងរកការប្រឹក្សាយោបល់ពីការរំលូតកូន ប្រសិនបើខ្លួនមានផ្ទៃពោះ ហើយមិនចង់បានកូន។ ត្រូវចងចាំថា ត្រូវជួយខ្លួនឯងជាមុនសិន មុននឹងឲ្យគេជួយខ្លួននោះ។ ខ្លួនត្រូវចេះស្រឡាញ់ខ្លួនឯង មុននឹងឲ្យគេស្រឡាញ់ខ្លួននោះ។ ការដែលជួយខ្លួនឯង និងការចេះស្រឡាញ់ខ្លួនឯងនោះគឺការថែទាំសុខភាព ការស្វែងយល់ពីបញ្ហាជាមួយសហគមន៍ ដោយមិនត្រូវខ្មាសអៀន ហើយក៏មិនត្រូវលាក់ទុកបញ្ហាសុខភាពរបស់ខ្លួននោះដែរ តែត្រូវមានសេចក្ដីក្លាហានគ្រប់គ្រាន់ ហ៊ានជជែកពីសុខភាពដែលទាក់ទិននឹងការរំលូតកូនជាមួយអ្នកជំនាញ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ នារីវ័យក្មេងៗ ពិសេសនារីនៅក្នុងវ័យសិក្សាត្រូវយល់ដឹងឲ្យបានច្បាស់ពីការ ប្រឈមទៅនឹងការរំលូតកូននេះ ដោយខ្លួនត្រូវប្រយ័ត្ន គឺមិនត្រូវប្រញាប់រួមភេទពេកនោះទេនៅពេលដែលខ្លួននៅក្មេង ព្រោះវាអាចនាំឲ្យប៉ះពាល់ដល់សុខភាពបន្តពូជនាពេលអនាគត។ ក្នុងករណីចៀសការរួមភេទមិនបាន គេចមិនផុត អត់ទ្រាំមិនកើត ខ្លួនត្រូវគិតពីការរួមភេទដោយសុវត្ថិភាព គឺបង្ការកុំឲ្យមានគភ៌ដែលខ្លួនមិនចង់បាន ហើយនាំឲ្យមានការរំលូត។ ជាងនេះទៅទៀត ត្រូវចេះស្វះស្វែងរកវិធីបង្ការតាមបច្ចេកវិទ្យាទំនើបដែលមិន ប៉ះពាល់ដល់សុខភាព និងគិតពីការឆ្លងកាមរោគ ពិសេសការឆ្លងមេរោគអេដស៍ដែលពុំទាន់មានថ្នាំព្យាបាលនៅឡើយនោះ។ ម្យ៉ាងទៀត នារីត្រូវតែថែទាំ និងប្រយ័ត្នខ្លួនជានិច្ចនៅពេលទៅរៀនសូត្រហ្វឹកហាត់ជំនាញ និងធ្វើការនៅឯបរទេស។
រួមគ្នាដើម្បីចៀសវាងការរំលូតកូនទៅតាមការដែលអាចធ្វើទៅបាន ហើយបើមានការរំលូតគឺត្រូវធ្វើជាមួយគ្រូពេទ្យ និងឆ្មបជំនាញ ហើយសេវារំលូតត្រូវតែបានដោយងាយស្រួល ហើយដំណើរការទៅប្រកបដោយសុវត្ថិភាព និងធានាបានពីសុខភាពរបស់ស្ត្រី៕
————————————————————————————————————————————————
ប្រភព៖ http://women.open.org.kh/km/abortion-editorial#comments
